بانوان در دوران بارداری دچار تغییر و تحول های شدید روحی و جسمی خواهند شد که یکی از این مشکلات و بیماریها هموروئید در بارداریاست که به طور معمول در سه ماهه سوم بارداری رخ میدهد. از مهمترین عوارض آن درد است که برای خانمهای باردار با این شرایط بسیار سخت و آزار دهنده خواهد بود. در این مقاله به بررسی همه جانبه این عارضه پرداختیم علت بروز آن در بارداری و هم چنین علائم و روش درمان آن را نیز بررسی خواهیم کرد.
هموروئید در بارداری چیست
هموروئید در بارداری به تورم و التهاب رگهای ناحیه مقعد گفته میشود که در اثر افزایش فشار رحم بر رگهای لگن و تغییرات هورمونی ایجاد میشود. این وضعیت در سهماهه سوم بارداری شایع است و باعث درد، خارش، سوزش یا خونریزی هنگام دفع را به همراه دارد. یبوست بارداری نیز یکی از عوامل تشدیدکننده هموروئید است که با رعایت رژیم غذایی پر فیبر، مصرف مایعات کافی و تحرک ملایم میتوان تا حد زیادی از بروز یا شدت آن پیشگیری کرد.
علت بروز هموروئید در بارداری
این عارضه در دوران بارداری به دلیل تورم و آسیب به رگهای خونی در ناحیه مقعد و بخش تحتانی روده بزرگ رخ میدهد، که اغلب ناشی از یبوست است. در واقع، اگر یبوست در مراحل ابتدایی بارداری کنترل نشود، میتواند باعث تضعیف عروق خونی در ناحیه مقعد شود.
از دیگر علل میتوان به افزایش فشار ناشی از وزن جنین در ماههای آخر بارداری، فشار زیاد به کف لگن و همچنین افزایش سطح پروژسترون اشاره کرد. این هورمون باعث گشاد شدن رگهای بدن میشود و در نهایت منجر به ایجاد هموروئید در دوران بارداری میگردد.
عوامل تاثیرگذار در بروز هموروئید در بارداری
بروز هموروئید در بارداری تحت تاثیر چندین عامل فیزیولوژیک و سبک زندگی قرار دارد که میتواند شدت و شیوع آن را افزایش دهد. شناخت این عوامل به پیشگیری و مدیریت بهتر این عارضه کمک میکند.
- یبوست و فشار هنگام دفع که باعث تورم و آسیب رگهای مقعد میشود.
- افزایش فشار رحم بر رگهای لگن به ویژه در ماههای آخر بارداری
- تغییرات هورمونی، بهویژه افزایش پروژسترون که باعث گشاد شدن رگها میشود.
- کمتحرکی و نشستن طولانیمدت
- تغذیه کمفیبر و مصرف ناکافی مایعات
- سابقه خانوادگی ابتلا به هموروئید
- اضافه وزن بیش از حد در دوران بارداری
- استرس و فشارهای جسمی زیاد بر کف لگن
- حاملگیهای چندقلویی که فشار بیشتری بر لگن وارد میکند.
- افزایش سن مادر که با کاهش الاستیسیته رگها همراه است.
علت هموروئید در بارداری
علائم هموروئید در بارداری
هموروئید در دوران بارداری یکی از مشکلات شایع است که درد و ناراحتی قابل توجهی برای مادر به همراه دارد از همین رو شناخت علائم آن به تشخیص به موقع و درمان مؤثر بسیار کمک میکند.
- درد شدید در ناحیه مقعد
- بیرون زدگی هموروئید بارداری
- خونریزی و مشاهده خون در مدفوع
- خارش و سوزش در ناحیه مقعد
- سوزش در هنگام دفع مدفوع
- تورم اطراف مقعد
- احساس عدم دفع کامل مدفوع
نحوه تشخیص هموروئید در بارداری
برای تشخیص این عارضه بهترین متخصص جراحی عمومی با بررسی علائم اولیه و همینطور معاینه مقعدی که با معاینه انگشتی انجام می شود تشخیص را انجام میدهد. در برخی از موارد نیز برای تشخیص دقیقتر از وسیلهای به نام آناسکوپ استفاده میشود حتی در بعضی از مواقع هم آزمایشهای کولونوسکوپی و سیگموئیدوسکوپی نیز توسط پزشک متخصص برای تشخیص این بیماری تجویز خواهد شد.
پیشگیری از هموروئید در بارداری
هموروئید در بارداری درد و ناراحتی زیادی ایجاد را به همراه دارد اما با رعایت نکات پیشگیری، میتوان از بروز یا شدت آن تا حد زیادی جلوگیری کرد. از جمله مهمترین نکات مراقبتی روزانه عبارتند از:
- افزایش مصرف فیبر برای جلوگیری از یبوست
- نوشیدن آب و مایعات کافی حداقل 10 لیوان در طول روز برای نرم کردن مدفوع
- داشتن تحرک کافی برای زنان باردار با حداقل 30 دقیقه ورزش در طول روز
- نگه داشتن وزن در حد متعادل و در حالت ایده آل
- اجتناب از زور زدن در هنگام دفع مدفوع
- جلوگیری از تاخیر در دفع که منجر به ایجاد یبوست میشود.
درمان هموروئید در بارداری
روشهای مختلفی برای درمان بواسیر در بارداری وجود دارد که یکی از این روش ها تجویز داروهای مختلف است البته این موضوع با توجه به وضعیت فرد انتخاب میشود از سایر روشهای درمانی که برای این بیماری استفاده میشود عبارتند از:
درمان های خانگی
با انجام یک سری از روشها می توان از برور علائم دردناک این عارضه جلوگیری کرده و شدت علائم آن را کاهش داد. مواردی که می توان انجام داد شامل استفاده از کمپرس یخ برای تسکین، حمام آب گرم و نشستن در وان آب گرم و استفاده از پدهای جادویی برای تمیز کردن منطقه برای کاهش تورم می باشد.
دارودرمانی
از داروهایی برای کاهش علائم درد، سوزش، خارش و التهاب بواسیر و هموروئید میتوان استفاده کرد اما باید تمام داروها با تجویز پزشک متخصص باشد تا برای سلامتی جنین و مادر خطری نداشته باشد همچنین از داروهایی نظیر شیاف آنتی هموروئید و پماد آنتی هموروئید میتوان برای تسکین درد البته با تجویز پزشک استفاده کرد.
درمان با لیزر
یکی از قطعیترین روشهای از بین بردن همورئید در بارداری استفاده از روش لیزردرمانی است این روش به صورت سرپایی و بدون نیاز به بیهوشی انجام میشود چرا که شاید مواد بیهوشی در این دوران برای مادر و جنین ضرر داشته باشد. در این روش اضافه بواسیر توسط لیزر برش داده شده و سپس از مقعد خارج خواهد شد، مدت زمان انجام آن هم کمتر از نیم ساعت است.
جراحی
این روش به طور معمول برای خانمهای باردار توصیه نمیشود و باید افراد تا بعد از زایمان آن را تحمل کرده و سپس برای جراحی اقدام کنند چرا که در این روش ابتدا فرد را بیهوش کرده و سپس با استفاده از تیغ جراحی زائده بریده شده و از مقعد خارج شود از همه مهمتر تزریق مواد بیهوشی برای مادران خطرات زیادی را به همراه خواهد داشت.
سوالات متداول هموروئید در بارداری
به طور معمول مصرف شیاف آنتی هموروئید در بارداری ایمن است اما شاید باعث تحریک موضعی، سوزش یا واکنشهای آلرژیک خفیف شود.
این بیماری در صورتی که برای درمان به موقع آن اقدام شود، خطرناک نیست و به طور معمول در دوران بارداری به خانم ها توصیه می شود که در این دوران از روشهای دارو درمانی و رعایت رژیم غذایی و مصرف آب و آبمیوه برای کنترل هموروئید استفاده کنند و در صورتی که پس از بارداری مشکل برطرف نشد از روش جراحی برای درمان استفاده کنند.
در نهایت…
یکی از مشکلات شایع در دوران بارداری، بواسیر یا هموروئید است اگر این عارضه در مراحل اولیه تشخیص داده شود خطری را به همراه ندارد و با درمانهای خانگی و روشهای ساده قابل بهبود است. اما در صورتی که بیماری پیشرفت کند، نیاز به روشهای پزشکی و تهاجمیتر برای درمان خواهد داشت چرا که درد و سایر علائم آن برای خانمهای باردار بسیار آزاردهنده است. بنابراین در صورت مشاهده هرگونه علامت، بهتر است در اسرع وقت برای درمان به پزشک متخصص جراحی عمومی مراجعه کنید.