یکی از بیماری های گوارشی که باعث می‌شود تا مواد غذایی و همینطور مایعات به راحتی از روده عبور نکنند، انسداد روده می باشد؛ که به دلیل مسدود شدنقسمتی از روده کوچک و یا روده بزرگ و یا مسدود شدن کامل آن ها اتفاق خواهد افتاد. این بیماری دردهای شکمی را برای فرد ایجاد کرده و همینطور تجمع فشار ناشی از این عارضه منجر به پاره شدن روده و وارد شدن محتوای مضر روده و باکتری ها به داخل شکم شده و ممکن است باعث مرگ فرد شود. بنابراین این بیماری را باید جدی گرفت و در صورت مشاهده علائم در اسرع وقت به پزشک متخصص مراجعه کرد.
علائم انسداد روده
انسداد روده یکی از مشکلات جدی دستگاه گوارش است که در آن مسیر عبور مواد غذایی، مایعات یا گازها به‌صورت جزئی یا کامل مسدود می‌شود. این بیماری می‌تواند به‌صورت ناگهانی یا تدریجی بروز کند و در صورت عدم تشخیص و درمان به‌موقع، عوارض خطرناکی به دنبال داشته باشد.
- نفخ یا تورم در معده
- حالت تهوع و استفراغ
- یبوست
- دفع مقدار کمی مدفوع آبکی
- کاهش اشتها
- معده درد و یا گرفتگی معده
- احساس سیری
- ناتوانی در عبور گاز معده
- بوی بد دهان
- اسهال
- انقباضات شدید شکم
برای مشاوره تخصصی با دکتر نادر خواجه شاهزانیان فرم زیر را پر کنید.
شایع ترین علت انسداد روده
انسداد روده زمانی رخ می‌دهد که عبور محتویات گوارشی در بخشی از روده مختل یا متوقف شود. این وضعیت علت‌های مختلفی دارد که برخی از آن‌ها به سابقه جراحی، بیماری‌های گوارشی یا تغییرات ساختاری روده مربوط می‌شوند.
چسبندگی‌های شکمی
چسبندگی‌های شکمی از شایع‌ترین علت‌های انسداد روده، به‌ویژه پس از جراحی‌های شکمی و لگنی هستند. این بافت‌های غیرطبیعی می‌توانند روده را به یکدیگر یا به دیواره شکم متصل کنند. در نتیجه، بخشی از روده خم یا فشرده شده و مسیر عبور محتویات آن بسته می‌شود.
فتق
فتق زمانی ایجاد می‌شود که بخشی از روده از یک ناحیه ضعیف در دیواره شکم عبور کند. اگر روده در محل فتق گیر بیفتد، مسیر عبور محتویات آن محدود یا مسدود می‌شود. فتق‌های گیرکرده همچنین می‌توانند جریان خون بخش درگیر روده را کاهش دهند و به درمان فوری نیاز داشته باشند.
تومورهای روده
رشد توده در داخل روده یا فشار تومور بر روده می‌تواند مسیر عبور محتویات گوارشی را تنگ کند. با افزایش اندازه توده، انسداد گاهی به‌تدریج شدیدتر می‌شود به همین دلیل انسداد روده در برخی افراد می‌تواند یکی از نشانه‌های بیماری‌های روده، از جمله سرطان روده بزرگ باشد.
بیماری‌های التهابی روده
بیماری‌هایی مانند کرون می‌توانند با ایجاد التهاب و تنگی در دیواره روده، مسیر عبور مواد را محدود کنند. التهاب طولانی‌مدت گاهی باعث ایجاد بافت اسکار و باریک شدن بخش‌هایی از روده می‌شود. شدت انسداد به محل و میزان تنگی ایجادشده بستگی دارد.
پیچ‌خوردگی روده
پیچ‌خوردگی روده زمانی اتفاق می‌افتد که بخشی از روده حول محور خود بچرخد و مسیر عبور محتویات را مسدود کند. این وضعیت در برخی موارد می‌تواند جریان خون روده را نیز مختل کند. درد شکمی، نفخ، استفراغ و توقف دفع گاز یا مدفوع از علائم مهم آن هستند.
انواع انسداد روده
انسداد روده بر اساس محل ایجاد و نحوه شکل‌گیری آن به چند دسته تقسیم می‌شود. شناخت نوع انسداد به تشخیص علت و انتخاب مسیر درمان مناسب کمک می‌کند.
انسداد روده مکانیکی
این نوع از بیماری در اثر مسدود شدن روده توسط یک عامل فیزیکی ایجاد خواهد شد و عبور محتویات داخل روده را با مشکل مواجه می کند. در واقع زمانی که یک انحنا در روده منجر به پیچ خوردگی آن شود دیگر محتویات نمی توانند از یک بخشی به بعد پیش بروند و عامل این پیچ خوردگی مواردی مانند رشد غیرنرمال بافت، تراکم مدفوع می باشد.
در برخی از مواقع انسداد مکانیکی روده بزرگ را نیز مسدود کند که عواملی نظیر فشردگی مدفوع، چسبندگی ناشی از عفونت های لگن، سرطان تخمدان، سرطان روده بزرگ و یا تنگی و باریک شدن روده بزرگ به دلیل وجود اسکار یا التهاب در بروز این اتفاق موثر هستند. از دلایل ایجاد این نوع از انسداد می توان به موارد زیر نیز اشاره کرد:
- تومورهای داخل روده کوچک
- سنگ صفرا
- بیماری التهابی روده
- ناهنجاری‌های روده
- بلعیدن اشیاء که بیشتر در کودکان ممکن است این اتفاق بیوفتد.
- لغزش یا فرو رفتن یک بخش از روده به بخش مجاور
انسداد غیرمکانیکی
یک سیستم حرکتی برای روده کوچک و بزرگ به طور هماهنگ کار می کند و اگر این انقباضات متوقف شوند، انسداد روده رخ خواهد داد که به آن انسداد غیرمکانیکی گفته می‌شود. در صورتی که این انسداد موقت باشد به آن ایلئوس و در صورتی که طولانی باشد شبه انسداد نامیده خواهد شد.
که ایلئوس در اثر عواملی مانند جراحی شکم، عفونت هایی مانند آپاندیس، مصرف برخی از داروها مانند داروهای مسکن و عدم تعادل الکترولیت ها رخ خواهد داد؛ و شبه انسداد در اثر عواملی چون بیماری پارکینسون، اختلالات عصبی و عضلانی، کم کاری غده تیروئید و بیماری هیرشپرونگ (بیماری که بخش هایی از عصب روده در آن وجود ندارند) رخ می دهد.
نحوه تشخیص انسداد روده
در صورت مشاهده هر کدام از علائم ذکر شده افراد باید در اسرع وقت برای تشخیص و درمان به موقع به پزشک متخصص مراجعه کنند. بهترین متخصص جراح عمومی ابتدا علائم فرد را بررسی کرده و سپس به معاینه شکم با استفاده از دستگاه استتوسکوپ (با استفاده از این دستگاه می توان به صداهای تولید شده گوش داد.) خواهد پرداخت.
برای تشخیص دقیق تر نیز پزشک متخصص آزمایش‌هایی نظیر آزمایش خون برای بررسی خون و عملکرد کبد و کلیه، اشعه ایکس، سی تی اسکن، کولونوسکوپی برای بررسی روده بزرگ با استفاده از یک لوله انعطاف پذیر متصل به یک چراغ و انما با کنتراست را تجوز خواهد کرد.
برای دریافت نوبت از دکتر نادر خواجه شاهزانیان بهترین جراح عمومی در قزوین با شماره مطب تماس بگیرید.
درمان انسداد روده
درمان سریع انسداد روده درمان انسداد روده به علت ایجاد آن، شدت انسداد و وضعیت عمومی بیمار بستگی دارد. پزشک پس از بررسی دقیق شرایط، مناسب‌ترین درمان را برای رفع انسداد و جلوگیری از آسیب به روده انتخاب می‌کند.
درمان غیرجراحی
در مواردی که انسداد ناقص باشد و نشانه‌ای از آسیب جدی به روده وجود نداشته باشد، ابتدا درمان‌های غیرجراحی انجام می‌شوند. در این شرایط، مصرف غذا و مایعات برای مدتی متوقف می‌شود تا فشار واردشده به روده کاهش پیدا کند همچنین برای تخلیه محتویات معده و کاهش نفخ و تهوع، در صورت نیاز لوله بینی‌ـ‌معده‌ای قرار داده می‌شود. همزمان، مایعات و املاح مورد نیاز بدن از طریق سرم تامین می‌شوند تا کم‌آبی و اختلالات الکترولیتی کنترل شود.
درمان دارویی
درمان دارویی با توجه به علت انسداد و علائم بیمار انتخاب می‌شود و برای همه افراد یکسان نیست. پزشک ممکن است برای کنترل درد و تهوع داروهای مناسب تجویز کند و در صورت وجود بیماری زمینه‌ای، درمان آن را نیز در نظر بگیرد. با این حال، داروها در بسیاری از موارد نمی‌توانند یک انسداد مکانیکی کامل را برطرف کنند به همین دلیل مصرف خودسرانه داروهای ملین یا داروهای گوارشی بدون بررسی پزشک توصیه نمی‌شود.
جراحی انسداد روده
اگر انسداد کامل باشد، خون‌رسانی روده دچار اختلال شود یا درمان‌های اولیه نتیجه مطلوبی نداشته باشند، جراحی ضرورت پیدا می‌کند. در این جراحی، پزشک عامل ایجادکننده انسداد را برطرف می‌کند تا مسیر عبور محتویات روده دوباره باز شود. اگر بخشی از روده به دلیل کاهش خون‌رسانی یا فشار شدید آسیب دیده باشد، ممکن است همان قسمت نیز برداشته شود. نوع جراحی بر اساس علت انسداد، محل درگیری و میزان آسیب روده تعیین خواهد شد.
درمان علت زمینه‌ای
برای جلوگیری از تکرار انسداد، تنها برطرف کردن انسداد کافی نیست و باید علت اصلی آن نیز شناسایی و درمان شود. چسبندگی‌های شکمی، فتق، تومورها و پیچ‌خوردگی روده از جمله عواملی هستند که می‌توانند مسیر روده را مسدود کنند. پزشک با استفاده از معاینه و بررسی‌های تصویربرداری، علت ایجاد انسداد را مشخص می‌کند سپس بر اساس عامل شناسایی‌شده، درمان مناسب را انتخاب می‌کند تا احتمال بروز دوباره مشکل کاهش پیدا کند.
عوارض انسداد روده
انسداد روده یک وضعیت اورژانسی است که باعث توقف یا کاهش جریان مواد غذایی، مایعات و گازها در روده می‌شود و نیاز به تشخیص و درمان فوری دارد. اگر این مشکل به موقع درمان نشود می‌تواند عوارض جدی را به همراه داشته باشد.
- درد شدید و مداوم شکم
- تورم و نفخ شکم
- تهوع و استفراغ مکرر
- یبوست کامل و عدم توانایی دفع گاز
- کم‌آبی و اختلال در تعادل الکترولیت‌ها
- افزایش خطر عفونت روده‌ای و التهاب شدید
- مرگ بافت روده (نکروز) در صورت تأخیر درمان
- سوراخ شدن روده و ایجاد پریتونیت
- شوک و افت فشار خون در موارد شدید
- مشکلات تغذیه‌ای و کاهش وزن در انسداد مزمن
سوالات متداول مربوط به انسداد روده
بله، کاهش یا توقف دفع مدفوع و گاز از علائم احتمالی انسداد روده است. شدت این علامت به محل و میزان انسداد بستگی دارد.
خیر، نفخ و درد شکم دلایل مختلفی دارند و به‌تنهایی نشان‌دهنده انسداد روده نیستند. اگر این علائم همراه با استفراغ، تورم شکم و قطع دفع گاز یا مدفوع باشند، بررسی پزشکی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
درد شدید یا مداوم شکم، استفراغ مکرر، تورم قابل توجه شکم و ناتوانی در دفع گاز یا مدفوع از علائمی هستند که نیاز به ارزیابی فوری پزشکی دارند.
جمع‌بندی
انسداد روده از مشکلاتی است که تشخیص علت آن و شروع درمان در زمان مناسب، نقش مهمی در جلوگیری از عوارض جدی دارد. شدت انسداد، محل درگیری و عامل ایجادکننده آن مشخص می‌کنند که بیمار به درمان حمایتی، دارویی یا جراحی نیاز دارد. در صورت بروز علائمی مانند درد شدید شکم، استفراغ، نفخ قابل توجه و قطع دفع گاز یا مدفوع، مراجعه سریع به پزشک اهمیت زیادی دارد. دکتر نادر خواجه شاهزانیان نیز با بررسی شرایط بیمار و علت انسداد، می‌تواند مسیر درمان مناسب را برای هر فرد مشخص کند.
با سلام و احترام خدمت جناب عالی. از مطالب ارزنده جناب عالی کمال تشکر را دارم
با سلام و احترام
بنده 32 سالم است و از نوجوانی سروصدای شکم ، کم اشتهایی و اسهال زیاد داشتم که برای زخم معده یکبار به پزشک مراجعه کردم قرص بیسموت را دادند این مشکلات را در مدت مصرف نداشتم. اما همچنان این مشکلات را دارم. آیا مشکل بنده هم انسداد روده است؟ باتشکر
سلام.
برای تشخیص لازم است معاینه و بررسی مدارک پزشکی انجام شود
سلام وقتتون بخیر من یک ساله که وقتی چیزی میخورم دل درد شدید میگیرم و شکمم خیلی صدا از خودش میده و وقتی هم که راه میرم بهتر میشم و اینکه معمولا سمت پایین و چپ شکمم درد دارم
بیشتر وقتا هم صبح ها دل درد دارم و به خاطر همین صبحونه نمیخورم
تقریبا هر روز این دل درد رو دارم و بعضی وقتا قابل تحمل عه ولی بعضی مواقع خیلی شدید میشه جوری حس میکنم یکی داره دلم رو فشار میده
وقتایی که نون یا میوه و یا غذا هایی مثله فلافل میخورم خیلی دل دردم شدید میشه
دکتر هم رفتم ولی نفهمیدن که مشکل از کجاست میشه راهنماییم کنید
با تشکر
با سلام
بدون معاینه بالینی و سایر بررسی های ضروری امکان تشخیص وجود ندارد
سلام وقت بخیر مادربنده ۱۲سال پیش روده بزرگ شونوبرداشتن وفقط ۵سانت ازروده بزرگ رودارن که هرساله پولیپ میزدکه باکونوسکوپی پزشکان برمی‌داشتند ولی متاسفانه امسال تعداد پولیپ های روده بیشترشده وپزشکای معالجش طی ۵ مرحله برداشتن ودراخرین مرحله جراحی ازطریق مقعد شدن که ازبعدازجراحی تنگی روده پیداکردن والان نزدیکه ۳ماهه که هرهفته یه باربه روده شون بالن میزنن میخواستم بپرسم بعدازبالن به مراقبت خاصی نیازدارن ؟وایاپیاده وورزش واسه شون ضرری ندارن ممنون