یکی از انواع سرطان که از روده بزرگ شروع می شود سرطان روده بزرگ می باشد و می توان گفت ممکن است در هر سنی بروز کند اما بیشتر افراد مسن را درگیر خواهد کرد. این نوع از سرطان در ابتدا به صورت توده های کوچک و خوش خیم به نام پولیپ بوده و با مرور زمان پیشرفته شده و به سرطان روده بزرگ تبدیل خواهد شد. برای درمان این سرطان در صورتی که یک یا چند نقطه از ریه و کبد نیز درگیر شده باشند، باید از جراحی سرطان روده بزرگ برای درمان استفاده کرد.
سرطان روده بزرگ چیست؟
یکی از وظایف روده بزرگ کمک به جذب مواد مغذی و همینطور دفع مواد زائد می باشد که سرطان روده بزرگ به طور معمول با ایجاد پولیپ هایی در دیواره روده شروع خواهد شد. و از علائم آن می توان به دفع مدفوع سیاه رنگ و یا مدفوع خونی، احساس پری و سنگینی شکم، کم خونی و حالت تهوع و استفراع اشاره کرد و هم چنین عواملی نظیر افزایش سن، رژیم غذایی نامناسب و اضافه وزن نیز در ابتلا به سرطان روده بزرگ موثر هستند.
انواع روشهای جراحی سرطان روده بزرگ
جراحی یکی از اصلیترین روشهای درمان سرطان روده بزرگ است که با توجه به مرحله بیماری، محل تومور و وضعیت عمومی بیمار انتخاب میشود. هدف از جراحی میتواند درمان کامل سرطان، پیشگیری از پیشرفت آن یا کاهش علائم آزاردهنده باشد. در ادامه، مهمترین روشهای جراحی سرطان روده بزرگ را بررسی میکنیم.
روش کولکتومی
کولکتومی به معنای برداشتن بخشی یا تمام روده بزرگ است و خود به دو نوع توتال و پارشیال تقسیم میشود، در کولکتومی توتال، کل روده بزرگ خارج میشود، اما در کولکتومی پارشیال تنها بخش درگیر با سرطان برداشته خواهد شد. انتخاب نوع کولکتومی به وسعت تومور و محل آن بستگی دارد. در برخی بیماران، برای دفع مدفوع ممکن است کولوستومی (ایجاد مسیر خروجی روی پوست شکم) بهصورت موقت یا دائمی انجام شود.
روش پولیپکتومی
پولیپکتومی روشی است که در آن پولیپهای پیشسرطانی یا سرطانی اولیه از دیواره روده برداشته میشوند این روش بیشتر در مراحل ابتدایی بیماری و زمانی که سرطان محدود به پولیپ باشد کاربرد دارد. پولیپکتومی از طریق کولونوسکوپی یا لاپاراسکوپی انجام شده و مزیت آن کمتهاجمی بودن و دوره نقاهت کوتاه است.
جراحی تسکینی
جراحی تسکینی با هدف درمان قطعی سرطان انجام نمیشود، بلکه برای کاهش علائم آزاردهنده بیمار کاربرد دارد این روش در موارد پیشرفته بیماری استفاده میشود که امکان برداشتن کامل تومور وجود ندارد. کاهش درد، رفع انسداد روده و بهبود کیفیت زندگی از اهداف اصلی جراحی تسکینی هستند این نوع جراحی نقش مهمی در کنترل علائم و راحتی بیمار دارد.
جراحی نواحی متاستاز شده
در صورتی که سرطان روده بزرگ به اندامهایی مانند کبد یا ریه گسترش یافته باشد، جراحی متاستاز میتواند انجام شود در این روش، تومورهای ثانویه از اندامهای درگیر خارج میشوند. این نوع جراحی در بیمارانی انجام میشود که متاستاز محدود و قابل برداشت دارند و انجام آن میتواند طول عمر و کیفیت زندگی بیمار را افزایش دهد.
روش فرسایش تومور با استفاده از رادیوفرکانسی
در این روش، سلولهای سرطانی با استفاده از امواج رادیویی و ایجاد حرارت از بین میروند الکترودهای مخصوص از طریق یک پروب و با ایجاد برش کوچک وارد بدن میشوند. این روش بیشتر برای تومورهای کوچک یا متاستازهای محدود، بهویژه در کبد، کاربرد دارد توجه داشته باشید که رادیوفرکانسی روشی کمتهاجمی با عوارض کمتر نسبت به جراحی باز است.
روش کرایوتراپی
کرایوتراپی روشی است که در آن سلولهای سرطانی با استفاده از سرمای شدید منجمد و تخریب میشوند در این روش، پروب مخصوصی به محل تومور هدایت شده و با کاهش دمای شدید، بافت غیرطبیعی از بین میرود. کرایوتراپی برای تومورهای خاص یا در شرایطی که جراحی امکانپذیر نیست استفاده میشود و به کنترل رشد سرطان کمک کند.
برای دریافت مشاوره تخصصی، بررسی دقیق شرایط بیماری و انتخاب بهترین روش جراحی سرطان روده بزرگ شماره مطب دکتر نادر خواجه شاهزانیان بهترین جراح عمومی در قزوین تماس بگیرید.
دوران نقاهت و مراقبتهای بعد از جراحی سرطان روده بزرگ
به طور معمول بیمار بعد از انجام این جراحی باید به مدت سه الی چهار روز در بیمارستان بستری باشد و پس از مرخص شدن از بیمارستان نیز باید تمام دستورالعملهای بعد از جراحی را آموزش ببیند از جمله مهمترین نکاتی که بعد از عم بایستی رعایت شود عبارتند از:
- خودداری از بلند کردن اجسام سنگین به مدت 4 الی 6 هفته بعد از جراحی
- خودداری از فشار آوردن بیش از حد در هنگام دفع
- مصرف داروهای تجویز شده توسط پزشک طبق دستورالعمل و سر وقت
- از سر گرفتن فعالیت های عادی مانند کار، رانندگی، پیاده روی و فعالیت های جنسی بعد از گدشت زمان یک الی سه هفته با اجازه پزشک
- خودداری از رانندگی در صورت مصرف داروهای تخدیری
- خودداری از در معرض آب قرار دادن ناحیه جراحی بدون اجازه پزشک
- رعایت رژیم غذایی مناسب و تجویز شده توسط پزشک
- نوشیدن 8 تا 10 لیوان آب هر روز
عوارض جراحی سرطان روده بزرگ
این جراحی نیز مانند هر جراحی دیگری عوارضی دارد که برخی از آن ها موقتی بوده و با تمام شدن دوران نقاهت کاهش پیدا میکند اما برخی از آنها نیز جدی بوده و باید حتما به پزشک خود اطلاع دهید از جمله مهمترین عوارض بعداز عمل عبارتند از:
- خونریزی
- لخته شدن خون
- عفونت محل جراحی
- بیماری ذات الریه
- وارد شدن آسیب به اندام های اطراف محل جراحی مانند روده، مثانه و مجرای ادراری
- انسداد روده
- ایجاد فتق برشی
- نشت از محل اتصال روده
- ایجاد چسبندگی یا بافت های اسکار
سوالات متداول جراحی سرطان روده بزرگ
بله، احتمال عود سرطان وجود دارد، اما میزان آن به مرحله بیماری، نوع تومور و موفقیت جراحی بستگی دارد ولی پیگیریهای منظم، انجام آزمایشها و کولونوسکوپیهای دورهای نقش مهمی در تشخیص زودهنگام عود دارند.
خیر، در همه بیماران اینگونه نیست در بسیاری از موارد، کولوستومی بهصورت موقت انجام میشود و پس از بهبودی روده، قابل برداشتن است ولی نیاز به کیسه دائمی در شرایط خاص و با تشخیص جراح مشخص میشود.
در برخی بیماران، بهخصوص در مراحل پیشرفتهتر، پس از جراحی شیمیدرمانی توصیه میشود.در واقع هدف از شیمیدرمانی از بین بردن سلولهای سرطانی باقیمانده و کاهش احتمال عود بیماری است ولی تصمیمگیری نهایی بر عهده پزشک متخصص انکولوژی است.
در بسیاری از موارد، اگر سرطان روده بزرگ بدخیم در مراحل اولیه تشخیص داده شود و تومور بهطور کامل با جراحی برداشته شود، امکان درمان کامل وجود دارد. با این حال، در مراحل پیشرفتهتر که سرطان به غدد لنفاوی یا اندامهای دیگر گسترش یافته است، جراحی بهعنوان بخشی از درمان ترکیبی همراه با شیمیدرمانی یا پرتودرمانی انجام میشود.
در نهایت…
در مجموع، جراحی سرطان روده بزرگ یکی از موثرترین راهکارهای کنترل و درمان این بیماری به شمار میرود که با توجه به مرحله سرطان، محل تومور و شرایط بیمار به روشهای مختلفی انجام میشود. انتخاب تکنیک مناسب جراحی، نقش مهمی در افزایش شانس بهبودی، کاهش عوارض و ارتقای کیفیت زندگی بیمار دارد. بهرهگیری از دانش روز پزشکی و تجربه جراحانی مانند دکتر نادر خواجه شاهزانیان میتواند مسیر درمان را هدفمندتر کرده و نتایج درمانی مطلوبتری برای بیماران مبتلا به سرطان روده بزرگ به همراه داشته باشد.