درد ناف بعد از لاپاراسکوپی یکی از تجربههایی است که بسیاری از بیماران پس از جراحی با آن روبهرو میشوند پس اگر بعد از عمل دچار سوزش، کشش یا حساسیت اطراف ناف شدهاید، آشنایی با علتهای واقعی این درد، تشخیص مرز میان درد طبیعی و نشانههای هشداردهنده و دانستن مراقبتهای درست، خیال شما را آسودهتر میکند. در این مقاله به دلایل بروز درد، نشانههای نیاز به پیگیری و به راهکارهای کاهش درد اشاره میکنیم تا مسیر بهبودی کوتاه و ایمن طی شود.
علت درد ناف بعد از لاپاراسکوپی
علت درد ناف بعد از لاپاراسکوپی یکی از پرسشهای رایج بیماران پس از جراحی است، زیرا بیشتر برشها از همین ناحیه انجام میشود. به همین دلیل ناف در روزهای اول پس از عمل حساس بوده و درد آن برای بسیاری از افراد نگرانکننده است از مهمترین دلایل این مکل عبارتند از:
ایجاد برش جراحی در ناف
در لاپاراسکوپی، ابزارهای جراحی از طریق برشی کوچک در ناف وارد شکم میشوند. همین برش باعث تحریک بافتهای زیر پوست و عضلات میشود که درد، سوزش یا کشیدگی را به همراه دارد. این درد اغلب در چند روز اول شدیدتر است و بهتدریج کاهش پیدا میکند به همین دلیل مراقبت درست از زخم نقش زیادی در کاهش ناراحتی دارد.
بخیه و ترمیم بافت ناف
بخیههایی که برای بستن زخم استفاده میشوند، هنگام حرکت یا نشستن باعث احساس کشیدگی میشوند. در واقع پوست ناف حساس بوده و ترمیم آن نیاز به زمان دارد. در این دوره، بافتها در حال جوش خوردن بوده و همین روند درد ایجاد میکند پس هرگونه دستکاری یا کشیده شدن نخهای بخیه باعث طولانی شدن درد میشود.
تجمع گاز در شکم
در طول لاپاراسکوپی برای دید بهتر، گاز به داخل شکم وارد میشود، بخشی از این گاز پس از عمل در بدن باقی میماند و احساس فشار یا درد در اطراف ناف ایجاد میکند. این درد گاهی به شانه یا زیر دنده نیز سرایت میکند از همین رو تحرک سبک و راه رفتن آرام به خروج گاز کمک میکند. در واقع با دفع کامل گاز، درد نیز کاهش مییابد.
التهاب یا عفونت زخم
در صورتی که محل برش قرمز، متورم یا همراه با ترشح باشد، احتمال التهاب یا عفونت وجود دارد چنین شرایطی باعث درد مداوم و گاهی سوزش میشود. افزایش دمای بدن یا بوی نامطبوع از زخم از نشانههای مهم هشداردهنده است. بیتوجهی به این وضعیت خطر بروز مشکلات جدی را بالا میبرد.
کشیدگی عضلات شکم
برش ایجاد شده در ناف، عضلات شکم را نیز درگیر میکند همین موضوع باعث درد هنگام خم شدن، سرفه یا تغییر وضعیت میشود، عضلات برای بازگشت به حالت طبیعی نیاز به زمان دارند همچنین فعالیت سنگین در این دوره، روند بهبودی را کند میکند پس حتما استراحت داشته باشید.
واکنش بدن به ابزارهای جراحی
در برخی افراد بدن نسبت به ورود ابزارهای جراحی واکنش التهابی بیشتری نشان میدهد، این حالت باعث درد بیشتر در ناحیه ناف میشود البته توجه داشته باشید شدت این واکنش در افراد متفاوت است ولی بدن بهمرور این التهاب را کنترل کرده و درد فروکش میکند.
بیشتر بخوانید: تفاوت جراحی باز با لاپاراسکوپی
درد طبیعی با درد غیر طبیعی چه تفاوتی دارد؟
تشخیص تفاوت بین درد طبیعی و درد غیرطبیعی بعد از جراحی نقش مهمی در حفظ سلامت و پیشگیری از عوارض جدی دارد. بسیاری از افراد نمیدانند کدام نوع درد طبیعی است و چه زمانی لازم است به پزشک مراجعه شود. پس با شناخت نشانههای هرکدام، میتوان با آرامش بیشتری روند بهبودی را دنبال کرد و در صورت بروز خطر، بهموقع اقدام کرد.
| ویژگی | درد طبیعی | درد غیری طبیعی |
| شدت درد | خفیف تا متوسط و قابل تحمل | شدید، مداوم و تشدیدشونده |
| مدت زمان | طی چند روز رو به کاهش | بیش از یک هفته بدون بهبود |
| ظاهر ناف | کمی قرمزی یا تورم خفیف | قرمزی شدید، تورم زیاد یا سیاهی |
| ترشح ناف | شفاف یا بسیار کم | چرکی، خونی یا بدبو |
| تب | نداشتن تب | افزایش دمای بدن |
| واکنش ناف | کاهش درد پس از مصرف | بدون تغییر یا تشدید درد |
| حساسیت نسبت به لمس | محدود به محل بخیه | گسترش به اطراف ناف |
| شکل درد | تیر کشیدن کوتاه یا سوزش خفیف | درد ضربانی یا فشار شدید |
| وضعیت عمومی بدن | حال عمومی خوب | ضعف، بیحالی و بیاشتهایی |
درد ناف بعد از لاپاراسکوپی چقدر طول میکشد؟
مدت زمان درد ناف بعد از لاپاراسکوپی در بیشتر افراد بین چند روز تا یک هفته ادامه دارد و بهتدریج کاهش پیدا میکند. در روزهای اول، به دلیل برش جراحی، بخیه و درگیری عضلات شکم، احساس سوزش یا کشیدگی طبیعی است. از روز سوم به بعد شدت درد کمتر میشود و تا پایان هفته اول به حداقل میرسد.
در برخی افراد با توجه به شرایط بدنی، نوع جراحی و میزان فعالیت پس از عمل، این درد تا دو هفته هم احساس میشود اما باید روند آن کاهشی باشد. اگر درد نهتنها کم نشود بلکه شدیدتر شود یا همراه با تورم زیاد، ترشح، تب یا قرمزی غیرعادی باشد، نیاز به بررسی توسط بهترین جراح لاپاراسکوپی را دارد.
انجام چه فعالیتهایی درد ناف بعد از عمل لاپاراسکوپی را بیشتر میکند؟
برخی حرکات و فعالیتهای روزمره پس از لاپاراسکوپی فشار مستقیمی به ناف و عضلات شکم وارد میکند و باعث افزایش درد میشود، شناخت این موارد کمک میکند روند ترمیم سریعتر پیش برود و از تشدید ناراحتی جلوگیری شود.
- بلند کردن اجسام سنگین مانند کیسه خرید یا کودک
- خم شدن یا دولا شدن مکرر
- سرفه شدید و کنترلنشده
- عطسه پیدرپی بدون حمایت از شکم
- دراز و نشست یا هر نوع حرکت ورزشی شکمی
- نشستن طولانیمدت بدون تغییر وضعیت
- بالا رفتن مداوم از پلهها
- خوابیدن روی شکم یا پهلو با فشار زیاد
- رانندگی طولانی در روزهای ابتدایی پس از عمل
- فشار آوردن هنگام اجابت مزاج
- پوشیدن لباسهای تنگ در ناحیه شکم و ناف
راهای کاهش درد ناف بعد از عمل لاپاراسکوپی
پس از لاپاراسکوپی، مراقبت درست نقش زیادی در کاهش درد ناف و کوتاه شدن دوره نقاهت دارد. رعایت چند نکته ساده در خانه کمک میکند فشار از روی ناحیه ناف برداشته شود و روند ترمیم با آرامش بیشتری طی شود.
- استراحت کافی و پرهیز از فعالیت سنگین
- مصرف منظم داروهای تجویز شده توسط پزشک
- استفاده از کمپرس سرد در صورت توصیه پزشک
- پوشیدن لباسهای آزاد و نخی
- پرهیز از خم شدن و بلند کردن اجسام سنگین
- راه رفتن آرام در طول روز برای کاهش خشکی عضلات
- رعایت بهداشت محل ناف و خشک نگهداشتن زخم
- استفاده از بالش کوچک برای حمایت شکم هنگام خواب یا سرفه
- مصرف غذاهای سبک و زودهضم
- جلوگیری از فشار آوردن هنگام اجابت مزاج
در نهایت…
درد ناف بعد از لاپاراسکوپی در بیشتر موارد بخشی از روند طبیعی ترمیم بدن به شمار میآید و با مراقبت درست بهتدریج کاهش پیدا میکند. توجه به علائم هشداردهنده، پرهیز از فعالیتهای سنگین و رعایت توصیههای پزشکی نقش مهمی در جلوگیری از عوارض دارد. هرگونه درد طولانیمدت، ترشح غیرعادی یا تورم شدید نیاز به بررسی تخصصی دارد.