منظور از فتق اورژانسی چیست و چه زمانی باید فورا به پزشک مراجعه گردد؟! رایجترین عاملی که در مواقع وخامت فتق بیماران را مجبور به مراجعه میکند، احساس درد شدی در ناحیه است. به طور کلی درمورد این مشکل، بیمار با تشخیص پزشک به اتاق عمل وارد می شود و برای جراحی آماده می گردد. ولی گاهی اوقات به دلایلی نیاز است تا عمل جراحی به صورت فوری انجام شود. در این مقاله قصد داریم مواردی که نیاز به جراحی فتق به صورت فوری و اورژانسی است را شرح دهیم و از علائم و شرایط آن آگاه شویم.
چه زمانی فتق به وضعیت اورژانسی تبدیل میشود؟
فتق زمانی به یک وضعیت اورژانسی تبدیل میشود که بافت بیرونزده، مانند بخشی از روده، در محل فتق گیر بیفتد و دیگر به داخل شکم برنگردد. این حالت که به آن فتق گیر افتاده گفته میشود، میتواند جریان خون بافت را مختل کند. اگر خونرسانی به بافت به طور کامل قطع شود، فتق مختنق ایجاد میشود که یک اورژانس پزشکی واقعی است و در صورت عدم درمان سریع، ممکن است باعث مرگ بافت، عفونت شدید و حتی تهدید جان بیمار شود.
علائم فتق اورژانسی
در بیشتر موارد، فتق بهتدریج ایجاد میشود و همیشه نیاز به اقدام فوری ندارد؛ اما بروز برخی علائم میتواند نشاندهنده گیر افتادن یا قطع خونرسانی به بافت فتق باشد. در چنین شرایطی، مراجعه فوری به اورژانس ضروری است.
- درد شدید، ناگهانی و مداوم در محل فتق
- سفت شدن برآمدگی و ناتوانی در جا انداختن آن
- قرمزی، کبودی یا تغییر رنگ پوست روی فتق
- تهوع و استفراغ، بهویژه همراه با درد شکم
- تب، احساس ضعف و بیحالی عمومی
- نفخ شدید و ناتوانی در دفع گاز یا مدفوع که میتواند نشانه انسداد روده باشد.
وضعیت اورژانسی انواع فتق
هریک از انواع فتق شاید در ابتدا بدون علائم شدید باشد، اما در صورت گیر افتادن بافت یا قطع شدن جریان خون، میتوانند به یک وضعیت اورژانسی تبدیل شوند پس آشنایی با علائم هشداردهنده در هر نوع فتق به تشخیص بهموقع و پیشگیری از عوارض جدی کمک میکند.
فتق اینگوینال
فتق اینگوینال شایعترین نوع فتق است و معمولاً در ناحیه کشاله ران، بهویژه در مردان، ایجاد میشود. اگر برآمدگی فتق سفت شود و دیگر به داخل شکم برنگردد، احتمال گیر افتادن روده وجود دارد. بروز درد شدید، تهوع، استفراغ یا تغییر رنگ پوست روی فتق میتواند نشانه مختنق شدن آن باشد که در چنین شرایطی مراجعه فوری به اورژانس ضروری است.
فتق فمورال
فتق فمورال در قسمت پایین کشاله ران و نزدیک ران ایجاد میشود و بیشتر در زنان، بهویژه پس از بارداری یا در سنین بالا، دیده میشود. این نوع فتق به دلیل فضای باریک کانال فمورال، بیشتر در معرض گیر افتادن قرار دارد. درد ناگهانی، تورم دردناک و علائم انسداد روده از نشانههای اورژانسی آن هستند که تاخیر در درمان میتواند منجر به آسیب جدی روده شود.
فتق ناف
فتق ناف به صورت برآمدگی در اطراف ناف ظاهر میشود و در نوزادان، زنان باردار و افراد دارای اضافهوزن شیوع بیشتری دارد. بیشتر موارد این نوع فاق خطرناک نیست اما اگر سفت، دردناک و غیرقابلبرگشت شود، باید بهعنوان یک وضعیت اورژانسی در نظر گرفته شود. توجه داشته باشید که تغییر رنگ پوست، تب یا استفراغ نیز از علائمی هستند که نیاز به بررسی فوری توسط پزشک دارند.
فتق بعد از جراحی
فتق بعد از جراحی یا فتق برشی در محل برشهای جراحی قبلی ایجاد میشود و ممکن است ماهها یا حتی سالها پس از عمل ظاهر شود. اگر بافت داخلی در محل فتق گیر کند، احتمال قطع خونرسانی و بروز عوارض جدی وجود دارد. افزایش ناگهانی درد، سفت شدن برآمدگی، قرمزی پوست و بروز تهوع یا استفراغ از مهمترین علائم هشداردهنده هستند.
درمان فتق اورژانسی
فتق در بیشتر موارد یک بیماری اورژانسی محسوب نمیشود اما اگر بافت بیرونزده در محل فتق گیر بیفتد و امکان بازگشت آن به داخل شکم وجود نداشته باشد، وضعیت میتواند به یک اورژانس پزشکی تبدیل شود. در این شرایط، احتمال قطع شدن جریان خون به روده یا سایر بافتها وجود دارد که در صورت عدم درمان بهموقع نکروز بافت، انسداد روده، عفونت شدید و عوارض خطرناک را به همراه دارد.
به طور معمول درمان فتق اورژانسی با جراحی انجام میشود و بسته به شرایط بیمار، جراح از روش جراحی باز یا لاپاراسکوپی استفاده میکند. در جراحی لاپاراسکوپی بهجای ایجاد یک برش بزرگ، چند برش کوچک روی شکم ایجاد شده و عمل با استفاده از دوربین و ابزارهای مخصوص انجام میشود که با درد کمتر و بهبودی سریع همراه است.
نکته: البته این روش برای همه بیماران مناسب نیست و در برخی موارد مانند فتقهای پیچیده یا زمانی که بخشی از روده وارد کیسه بیضه شده باشد، جراحی باز انتخاب ایمن و موثرتری خواهد بود.
درمان اورژانسی، برای چه نوع فتق هایی است؟
هر نوع فتق، از جمله فتق اینگوینال، فمورال، نافی و برشی، در صورت گیر افتادن بافت یا قطع شدن جریان خون میتواند به یک وضعیت اورژانسی تبدیل شود بنابراین، شدت عارضه اهمیت بیشتری از نوع فتق دارد و در صورت بروز علائم هشداردهنده باید سریعا به پزشک مراجعه کرد.
اگر فتق با درد شدید، سفت شدن برآمدگی، تغییر رنگ پوست، تهوع یا استفراغ همراه باشد، به درمان اورژانسی و جراحی نیاز دارد پس مراجعه بهموقع از آسیب به روده و سایر بافتها جلوگیری کرده و احتمال بروز عوارض جدی را به میزان قابل توجهی کاهش میدهد.
تماس با مطب دکترنادر خواجه شاهزانیان بهترین جراح عمومی در قزوین
اگر فتق اورژانسی درمان نشود، چه مشکلی پیش می آید؟
در صورت درمان نشدن فتق اورژانسی، بافت گیر افتاده بهتدریج خونرسانی خود را از دست میدهد و ممکن است دچار نکروز یا مرگ بافت شود. این وضعیت معمولاً روده را درگیر میکند و میتواند باعث انسداد روده، سوراخ شدن آن و انتشار عفونت در حفره شکم شود.
ادامه این شرایط خطر بروز عوارضی مانند عفونت شدید، سپسیس (عفونت منتشر در خون) و حتی تهدید جان بیمار را به همراه دارد. به همین دلیل، مشاهده علائمی مانند درد شدید، سفت شدن فتق، تغییر رنگ پوست، تهوع و استفراغ نیازمند مراجعه فوری به اورژانس و انجام درمان مناسب است.
سوالات متداول مربوط به فتق اورژانسی
در صورت انجام جراحی توسط جراح باتجربه و رعایت توصیههای مراقبتی پس از عمل، احتمال عود فتق کاهش مییابد؛ با این حال، عواملی مانند اضافهوزن، بلند کردن اجسام سنگین و سرفههای مزمن میتوانند خطر بازگشت آن را افزایش دهند.
تHخیر در درمان میتواند باعث نکروز روده، انسداد روده، عفونت شدید، سپسیس و در موارد پیشرفته، تهدید جان بیمار شود. به همین دلیل، تشخیص و درمان سریع اهمیت زیادی دارد
در نهایت…
فتق اورژانسی یکی از عوارض جدی فتق است که در صورت تاخیر در درمان میتواند سلامت بیمار را با خطرات جدی روبهرو کند پس شناخت علائم هشداردهنده و مراجعه سریع به پزشک، نقش مهمی در جلوگیری از عوارض و افزایش موفقیت درمان دارد. اگر علائم فتق را تجربه میکنید یا نیاز به بررسی تخصصی دارید دکتر نادر خواجه شاهزانیان با ارزیابی دقیق و انتخاب مناسبترین روش درمان، میتواند در تشخیص و درمان بهموقع این عارضه به شما کمک کند.
سلام من فتق کشاله ران هرنی دارم و اوایل خیلی کوچک بود الان ۳ روزه درد داره اما در ظاهر سیاه یا قرمز نیست وقتی می ایستم بیشتر قابل دیدنه و فشار میدم دوباره برمیگرده بیرون و زیر دلم هم درد دارم آیا خطری داره و ممکنه روده ام رو سیاه کنه؟ در ضمن دارای یبوستم و وقتی اسهال هم باشم باید از دست کمک بگیرم تا خارج شه و برای دفع گاز معده هم باید از دست کمک بگیرم.ممنون میشم راهنماییم کنید.